7 podtypów OCD, o których nie mieliście pojęcia
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne ( ang. obsessive-compulsive disorder – OCD, zwane dawniej „nerwicą natręctw”) definiuje się jako doświadczanie natrętnych myśli i/lub czynności. Obsesje rozumiane są jako niechciane myśli, wyobrażenia lub impulsy, którym towarzyszy silny lęk. Nie mają one charakteru przyjemnego, nie są chciane i dobrowolne. Kompulsje natomiast to powtarzające się, przymusowe zachowania np. wielokrotne sprawdzanie lub tzw. „czynności umysłowe”, takie jak modlenie się i liczenie w głowie. Natręctwa są odbierane jako wypływające z umysłu doświadczającej je osoby, mają charakter powtarzający się i nieprzyjemny, w większości postrzegane są jako irracjonalne, budzą silny lęk, a opór wobec nich często jest nieskuteczny, co wywołuje cierpienie i problemy z codziennym funkcjonowaniem.
W opinii publicznej zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne przeważnie znane jest jako natrętne mycie rąk. A czy wiesz że wyróżniamy aż 7 (!!!) podtypów OCD? Są to:
- Myśli obsesyjne związane z zabrudzeniem, chorobami oraz towarzyszące im kompulsje mycia i czyszczenia.
- Obsesje o charakterze seksualnym (to między innymi lęk przed tym, że jest się zdolnym do seksualnego wykorzystania dziecka, obawy związane z orientacją seksualną, natrętne obrazy seksualne). Kompulsją może być tu sprawdzanie poziomu podniecenia seksualnego lub unikanie kontaktu z dziećmi.
- Obsesje dotyczące wyrządzenia krzywdy komuś lub sobie i kompulsywne sprawdzanie (np. osoba myśli, że np. mijając ludzi na ulicy mogła przez przypadek kogoś popchnąć, przez to temu komuś coś się stało, więc potrzebuje to sprawdzić – np. wielokrotnie odwraca się za siebie).
- Nadmierne wątpliwości i kompulsywne sprawdzanie (sytuacje w stylu „czy na pewno zamknąłem okno?”, osoba może wielokrotnie wracać się po wyjściu z domu z powodu obaw o to, że nie zamknęła okna).
- Myśli natrętne związane z potrzebą symetrii, porządkowania i kompulsywne układanie przedmiotów według określonego porządku (to poczucie dyskomfortu i obawy przed katastrofą, która może nastapić, jeśli przedmioty nie będą idealnie ułożone).
- Obsesje o charakterze religijnym (mogą to być uciążliwe bluźniercze myśli, lęk przed popełniem grzechu co prowadzi m. in. do kompulsywnego modlenia się).
- Zbieractwo (gromadzenie wielu nieprzydatnych rzeczy oraz lęk przed ich wyrzucaniem – często z powodu podjęcia potencjalnie złej decyzji, której następnie można żałować).
Ciekawostka:
Obsesje występują także u ludzi zdrowych, co umiejscawia je w kategorii szeroko rozumianej normy i należy je różnicować z takimi natręctwami, które realnie mają znaczenie kliniczne i utrudniają funkcjonowanie.
Występowanie myśli obsesyjnych u 84% populacji ogólnej po raz pierwszy zostało opisane w badaniach naukowych już w 1978 roku!
Uwaga: zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD) to kompletnie co innego niż obsesyjno-kompulsyjne zaburzenie osobowości (OCPD). W tym drugim przypadku NIE występują obsesje i kompulsje, których celem ma być redukcja lęku. Aczkolwiek oczywiście możliwe jest, że u jednej osoby mogą występować obie te diagnozy na raz.
